İnşaatınız Yarım Kaldıysa İlk 10 Adım: Konut Mağdurları İçin Pratik Rehber
Yeni evinizin anahtarını bekliyordunuz. Şantiyede vinçler durdu, müteahhit telefonları açmaz oldu, teslim tarihi sessizce geçti. Türkiye'nin dört bir yanında binlerce aile bugün tam olarak bu noktada.
Bu yazı, YAKOM olarak hak sahiplerinden en sık duyduğumuz soruya cevap veriyor: “Şimdi ne yapmalıyım?” Aşağıdaki 10 adım, hakkınızı kaybetmemeniz ve yalnız kalmamanız için hazırlandı.
1. Paniklemeyin, ama beklemeyin
Yarım kalan inşaatlarda en büyük kayıp genellikle zamandır. Hak düşürücü süreler, alacak kayıt tarihleri ve ihale süreçleri sizi beklemez. Duygusal tepki yerine bir plan yapın: bu hafta belgelerinizi toplayın, bu ay diğer hak sahipleriyle bir araya gelin.
2. Tüm belgelerinizi tek dosyada toplayın
Elinizdeki her kağıt ileride delil olabilir. Bir klasör ve bir dijital yedek oluşturun:
- Satış sözleşmesi veya noter onaylı satış vaadi sözleşmesi
- Kat irtifakı tapusu varsa tapu fotokopisi
- Banka dekontları, senetler, makbuzlar
- Kredi sözleşmesi (konut kredisi kullandıysanız)
- Broşür, katalog, reklam görselleri ve vaat edilen teslim tarihi
- Müteahhitle yazışmalar, e-postalar, WhatsApp mesajları
3. Tapu durumunuzu öğrenin
Hakkınızın gücü büyük ölçüde tapudaki durumunuza bağlıdır. e-Devlet'teki Tapu Bilgileri ekranından veya tapu müdürlüğünden kontrol edin: Adınıza kat irtifakı tapusu var mı? Yoksa yalnızca bir sözleşmeniz mi var?
4. Satış vaadi sözleşmeniz tapuya şerh edildi mi, kontrol edin
Noterde yapılan satış vaadi sözleşmesi tapuya şerh edilirse, hakkınız üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir hale gelir. Yani müteahhit dairenizi başkasına satsa bile hakkınız korunur. Dikkat: Tapu Kanunu'na göre şerh, 5 yıl içinde satış gerçekleşmezse resen silinir. Şerhinizin tarihini mutlaka not edin ve süre dolmadan bir avukatla görüşün.
5. Ön ödemeli konut haklarınızı bilin
Projeden (maketten) tüketici olarak konut aldıysanız, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 40–46. maddeleri sizi özel olarak korur. Bu kapsamda teslim süresi kanunen en fazla 48 ay olabilir; 14 günlük cayma hakkı ve belirli şartlarla sözleşmeden dönme hakkı vardır. Hangi hakkın sizin için avantajlı olduğu, ödeme durumunuza ve projenin gidişatına göre değişir; bu kararı yalnız başınıza vermeyin.
6. Müteahhit iflas ettiyse alacak kaydını kaçırmayın
Firma iflas etmişse, iflasın ilanından sonra belirlenen süre içinde iflas masasına alacak kaydı yaptırmanız gerekir. İlanı Ticaret Sicili Gazetesi'nden ve gazetelerden takip edin. Konkordato sürecinde de benzer bildirim süreleri vardır. Bu süreler kısadır; kaçırılması süreci ciddi biçimde zorlaştırır.
7. Belediye ve ruhsat durumunu takip edin
Yapı ruhsatının süresi, yapı denetim firması ve inşaatın seviyesi, projenin kurtarılıp kurtarılamayacağını belirler. Belediyeye bilgi edinme başvurusu yaparak ruhsat ve iskan durumunu yazılı olarak öğrenin.
8. Diğer hak sahipleriyle birleşin
Tek başına bir dairenin sahibisiniz; birlikte bir projenin sahibisiniz. Kat malikleri bir araya geldiğinde yönetim oluşturabilir, avukat ve teknik ekip maliyetini paylaşabilir, inşaatı tamamlama modeli üzerinde karar alabilir. İlk adım basit: bir iletişim grubu kurun ve blok/daire numaralarıyla bir hak sahibi listesi oluşturun.
9. Binanın teknik durumunu öğrenin
Yıllarca bekleyen bir yapı hava koşullarından etkilenmiş olabilir. Tamamlama kararından önce bağımsız bir deprem performans analizi ve maliyet tespiti yaptırılması, hem güvenliğiniz hem de gerçekçi bir bütçe için şarttır.
10. Sesinizi duyurun
Yarım kalan konutlar bireysel bir talihsizlik değil, ulusal bir sorundur. Mevzuat değişikliği, tamamlama garantisi ve denetim talepleri ancak çok sayıda hak sahibinin ortak sesiyle güçlenir.
Neden YAKOM?
YAKOM, Türkiye genelinde inşaatı yarım kalmış konutların hak sahiplerini bir araya getiren bir platformdur. Amacımız; bilgiyi paylaşmak, şehir şehir mağduriyet haritası çıkarmak ve hak sahiplerinin sesini karar vericilere taşımaktır. Üyelik tamamen ücretsizdir.
Tek Çatı, Ortak Ses.
Sık Sorulan Sorular
Müteahhit iflas etti, param tamamen gitti mi?
Hayır, otomatik olarak gitmez. İflas masasına zamanında alacak kaydı yaptırmak, tapu ve şerh durumunuzu korumak ve diğer hak sahipleriyle birlikte hareket etmek sonucu doğrudan etkiler.
Kat irtifakı tapum var; bu ne işe yarar?
Kat irtifakı, henüz bitmemiş bir binada belirli bir bağımsız bölümün adınıza kayıtlı olduğunu gösterir. Bu, hem bireysel hakkınızı güçlendirir hem de malikler olarak inşaatı tamamlama kararı almanın zeminini oluşturur.
Satış vaadi şerhim 5 yılı doldurmak üzere, ne yapmalıyım?
Süre dolmadan bir avukatla görüşün. Şerh resen silinse bile sözleşmeniz geçersiz olmaz; ancak üçüncü kişilere karşı korumanız zayıflar.
Projeden konut aldım; teslim süresi ne kadar olabilir?
6502 sayılı Kanun'a göre ön ödemeli konut satışında devir ve teslim süresi, sözleşme tarihinden itibaren en fazla 48 ay olabilir.
YAKOM üyeliği ücretli mi?
Hayır, üyelik tamamen ücretsizdir. yakom.org.tr üzerinden başvuru formunu doldurmanız yeterli.
YAKOM bana avukatlık hizmeti veriyor mu?
YAKOM bir bilgi paylaşımı ve dayanışma platformudur. Hak sahiplerini bir araya getirir ve ortak sesi güçlendirir; somut dava ve takip işlemleri için bir avukatla çalışmanızı öneririz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukattan destek alınız.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.